Czym są probiotyki a czym prebiotyki?

W odpowiedzi na rosnącą świadomość znaczenia mikrobioty jelitowej dla zdrowia człowieka oraz związane z tym pytania zadawane nam przez konsumentów przedstawiamy cykl artykułów napisanych przez dr n. biol. med. Patrycję Szachtę - Dyrektor ds. naukowych Centrum Medycznego Vitaimmun w Poznaniu. Artykuły przedstawiają aktualny stan wiedzy dotyczący fizjologicznej roli mikrobioty przewodu pokarmowego, jak również czynników, które mogą wpływać korzystnie lub nie - na jej skład i funkcję.
Treść artykułów ma charakter popularnonaukowy i nie odnosi się do działania leczniczego produktu Lakcid Forte opisanego w jego Charakterystyce.

Mówiąc o probiotyku i prebiotyku należy już na wstępie zaznaczyć, że jest to doskonały, idealnie uzupełniający się duet. Aby wyjaśnić dokładne różnice między owymi pojęciami oraz wskazać powody dla których probiotyk i prebiotyk tak doskonale współdziałają należy przytoczyć definicję obu substancji.

 

Probiotyk - charakterystyka

Probiotyki to żywe szczepy bakterii o określonych, udokumentowanych właściwościach prozdrowotnych. Podawane doustnie, w odpowiednich ilościach, wywierają korzystny efekt na zdrowie gospodarza. Pożądane efekty suplementacji probiotykami wynikają przede wszystkim z ich korzystnego wpływu na mikroflorę jelitową gospodarza – czyli tzw. "superorgan bakteryjny" zlokalizowany w jelicie grubym. W stanie zachowanego zdrowia bakterie jelitowe stanowiące podstawę mikrobioty oddają nam nieocenione zasługi – wpływają korzystnie na układ immunologiczny, biorą udział w syntezie witamin z grupy B i K i szeregu innych korzystnych metabolitów, regulują perystaltykę i sprzyjają regeneracji nabłonka jelitowego.

Niestety na ten niezwykle cenny ekosystem każdego dnia wpływa szereg uszkadzających czynników, co w długofalowej perspektywie doprowadzić może do przerostu bakterii potencjalnie chorobotwórczych i pojawienia się stanu tzw. dysbiozy jelitowej.
Dysbioza jelitowa uznawana jest za jeden z istotnych czynników sprzyjających rozwojowi szeregu problemów zdrowotnych. Zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej obserwowane jest miedzy innymi u pacjentów z problemami ze strony przewodu pokarmowego (np. zespół jelita nadwrażliwego), chorobami alergicznymi i atopią, zespołem chronicznego zmęczenia, a nawet nadwagą, otyłością czy stanami depresyjnymi.

Z tego względu coraz częściej sięgamy po probiotyki, które nazwać możemy "lekami" na uszkodzoną mikroflorę jelitową. Stosowanie probiotyków wysokiej jakości (tj. zawierających określoną liczbę bakterii o udokumentowanych właściwościach prozdrowotnych) zapobiega lub wspomaga odbudowę uszkodzonej mikroflory jelitowej.

Pamiętajmy jednak, iż aby probiotyk – będący żywą bakterią - mógł działać potrzebuje do tego odpowiedniej porcji "paliwa" – czyli pożywienia. Pokarm taki jest również niezbędny dla namnożenia naszych własnych bakterii jelitowych, będących trzonem zdrowej mikroflory. I tu z pomocą przychodzą właśnie prebiotyki, będące niczym innym jak posiłkiem dla dobrych bakterii jelitowych i bakterii zawartych w probiotyku.

 

Definicja prebiotyku

Według obowiązującej definicji prebiotyki to niepodlegające trawieniu przez endogenne enzymy składniki żywności, selektywnie pobudzające wzrost lub aktywność bakterii autochtonicznych w przewodzie pokarmowym, co wiąże się z korzystnym wpływem na zdrowie gospodarza.

Innymi słowy, prebiotyk to te elementy żywności, których nie rozkładamy za pomocą własnych enzymów, natomiast z powodzeniem wykorzystują je prozdrowotne bakterie jelitowe. Przy dostarczaniu odpowiedniej ilości prebiotyków w codziennej diecie nasza mikrobiota jest doskonale odżywiona, dzięki czemu prawdopodobieństwo rozwoju dysbiozy jest znacznie niższe. Widzimy więc, iż stwierdzenie że nie ma zdrowego mikrobiomu bez zdrowej diety w żadnym wypadku nie jest przesadzone.
Doskonałym źródłem prebiotyków w diecie są: czosnek, cykoria, karczochy, szparagi, cebula czy też banany. W celu wzbogacenia naszego codziennego jadłospisu w dodatkowe źródła prebiotyków warto rozważyć sięgnięcie po suplementy, zawierające prebiotyki takie jak: inulina, FOS, GOS, skrobia oporna.

Na rynku suplementów ponadto często spotkać można preparaty łączone, zawierające w swym składzie zarówno probiotyk jak i prebiotyk. Połączenie takie nosi nazwę synbiotyku.

AUTOR:
Dr n. biol. med. Patrycja Szachta

  • Stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w trakcie studiów doktoranckich w Klinice Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym VitaImmun. Posiada wieloletnie praktyczne i teoretyczne doświadczenie z zakresu utajonych nadwrażliwości pokarmowych oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.

  • Piśmiennictwo: 
    1. Reid G.: Probiotics: definition, scope and mechanisms of action. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2016 Feb;30(1):17-25. 
    2. Enam F., Mansell TJ.: Prebiotics: tools to manipulate the gut microbiome and metabolome. J Ind Microbiol Biotechnol. 2019 Jun 14. 
    3. Roberfroid M1, Gibson GR, Hoyles L, McCartney AL, Rastall R, Rowland I, Wolvers D, Watzl B, Szajewska H, Stahl B, Guarner F, Respondek F, Whelan K, Coxam V, Davicco MJ, Léotoing L, Wittrant Y, Delzenne NM, Cani PD, Neyrinck AM, Meheust A.: Prebiotic effects: metabolic and health benefits. Br J Nutr. 2010 Aug;104 Suppl 2:S1-63. 
    4. Markowiak P., Śliżewska K.: Effects of Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics on Human Health. Nutrients. 2017 Sep 15;9(9). pii: E1021. 

LAK/040/08-2019

KOMUNIKAT OD PRODUCENTA

Szczepy Lactobacillus rhamnosus obecne w produkcie leczniczym Lakcid Forte, podobnie jak inne bakterie kwasu mlekowego kolonizują śluzówkę jelit i normalizują skład mikroflory przewodu pokarmowego zwłaszcza po jego wyjałowieniu w wyniku stosowania antybiotykoterapii.
Nie należy przypisywać produktowi Lakcid Forte działań oraz zastosowań innych niż wskazane w punktach 4.1 oraz 5.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
Produkt Lakcid Forte wskazany jest do stosowania:

  • W leczeniu wspomagającym w czasie i po antybiotykoterapii
  • W leczeniu poantybiotykowego zapalenia jelit ze szczególnym uwzględnieniem leczenia wspomagającego rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy oraz leczenia nawracającego rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy
  • W zapobieganiu biegunce podróżnych

Antybiotykoterapia:

Historia probiotyków – od starożytności do współczesności
Obserwując rosnącą w ostatnich latach popularność probiotyków, większość z nas uważa ...
Probiotyk dobry czyli jaki?
Zainteresowanie świata nauki probiotykami nie słabnie. Nic dziwnego – wiemy już że żywe ...
Jak zapobiegać biegunkom w trakcie podróży?
Gdy nadchodzi w końcu czas wymarzonego i długo wyczekiwanego urlopu ostatnią rzeczą, która...