Probiotyk dobry czyli jaki?

W odpowiedzi na rosnącą świadomość znaczenia mikrobioty jelitowej dla zdrowia człowieka oraz związane z tym pytania zadawane nam przez konsumentów przedstawiamy cykl artykułów napisanych przez dr n. biol. med. Patrycję Szachtę - Dyrektor ds. naukowych Centrum Medycznego Vitaimmun w Poznaniu. Artykuły przedstawiają aktualny stan wiedzy dotyczący fizjologicznej roli mikrobioty przewodu pokarmowego, jak również czynników, które mogą wpływać korzystnie lub nie - na jej skład i funkcję.
Treść artykułów ma charakter popularnonaukowy i nie odnosi się do działania leczniczego produktu Lakcid Forte opisanego w jego Charakterystyce.

Zainteresowanie świata nauki probiotykami nie słabnie. Nic dziwnego – wiemy już że żywe szczepy bakterii zawarte w preparatach probiotycznych, poprzez zdolność do przywracania równowagi mikroflory jelitowej w znacznej mierze wpływają na poprawę funkcjonowania całego organizmu.

Należy jednak zdać sobie sprawę z faktu, iż "moda na probiotyki" ma również swoje ciemne strony. Na rynku aptecznym pojawia się coraz większa grupa suplementów, która oprócz nazwy nie ma nic wspólnego z probiotykiem. Jest to wynikiem rosnącego zainteresowania konsumentów omawianą grupą preparatów. Jak więc rozpoznać probiotyk wysokiej jakości, który rzeczywiście będzie wywierał korzystny wpływ na nasze zdrowie?

 

Najważniejsze kryteria wyboru probiotyku

Wróćmy w tym miejscu do definicji probiotyku, która wskazuje, iż są to żywe szczepy bakterii, które podawane w określonych ilościach wywierają korzystny wpływ na ludzkie zdrowie. Widzimy, że jedną z kluczowych kwestii jest zapewnienie odpowiedniej żywotności bakterii probiotycznych. Badania naukowe wykazują, iż minimalna liczba bakterii w wysokiej jakości produkcie probiotycznych wynosić musi 109 jtk (jednostek tworzących kolonię)/g preparatu. Taka liczebność umożliwia dobroczynnym mikrobom pasaż w wystarczającej ilości do jelita grubego, gdzie będą przejściowo kolonizować nabłonek i wspomagać odtwarzanie mikroflory jelitowej. Należy bowiem zaznaczyć, iż znaczna część bakterii w wyjściowej dawce probiotyku uleganie strawieniu w górnych odcinkach przewodu pokarmowego. Wysoka liczebność "na starcie" jest więc bardzo istotnym kryterium skuteczności danego preparatu probiotycznego. W wysokiej jakości preparatach probiotycznych stosowane są nowoczesne technologie, które w znacznym stopniu chronią bakterie w trakcie pasażu przez przewód pokarmowy.

Dobry preparat probiotyczny musi ponadto cechować się odpowiednią liczebnością bakterii przez cały okres przydatności preparatu do spożycia. Producent musi więc zadbać o odpowiednią stabilizację produktu, aby nie okazało się iż w trakcie przechowywania liczebność bakterii spada – a wraz z nią skuteczność probiotyku.

 

Jak rozpoznać dobry probiotyk?

Kryterium wysokiej liczebności i żywotności probiotyku to nie wszystko. Kolejną istotną cechą jest tu bowiem obecność określonych szczepów bakterii, o udokumentowanych właściwościach prozdrowotnych. Właściwości probiotyków są bowiem szczepozależne, co oznacza, iż bakterie reprezentujące jeden wspólny rodzaj – Lactobacillus – mogą mieć odmienne właściwości. Z tego względu należy zawsze sięgać po probiotyki właściwie opisane. Probiotyk wysokiej jakości musi być bowiem scharakteryzowany trójczłonową nazwą, opierającą się na : nazwie rodzajowej (np. Lactobacillus), nazwie gatunkowej (np. rhamnosus) oraz nazwie kolekcji kultury szczepowej (np. Pen, E/N, Oxy). Taki opis jest swoistym "numerem PESEL" danej bakterii probiotycznej, wskazującym na jej właściwości i pochodzenie oraz wywierane efekty prozdrowotne. Widzimy więc, iż sam opis rodzajowy i gatunkowy to zbyt mało. Z tego względu sięgając po preparaty opisywane jedynie jako np. Lactobacillus rhamnosus czy Lactobacillus plantarum należy wykazać się wysoką ostrożnością – nie mamy bowiem wówczas pewności czy w danym produkcie znajduje się szczep probiotyczny oraz jakie (i czy w ogóle) działanie wywiera.

Wybór odpowiedniego – czyli wysokiej jakości produktu probiotycznego – z pewnością nie jest kwestią prostą, zwłaszcza, że rynek niemal "zalany" jest probiotykami. Z pewnością najbardziej odpowiednim wyborem są probiotyki zarejestrowane jako leki. Mamy wówczas pewność, że jakość produktu jest wysoka, co oznacza, że żywotność i liczebność bakterii w preparacie jest właściwa i nie zmienia się przez cały okres przydatności preparatu do spożycia. Produkty probiotyczne zarejestrowane jako leki posiadają również szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego wskazania do ich stosowania. Zostały bowiem dokładnie przebadane w odpowiednio zaprojektowanych badaniach naukowych, które potwierdziły skuteczność zawartych w nich bakterii w profilaktyce i wspomaganiu leczenia określonych problemów zdrowotnych. Rejestracja produktu jako leku związana jest z większymi obostrzeniami, co zapewnia wysoką jakość produktu finalnego.

AUTOR:
Dr n. biol. med. Patrycja Szachta

  • Piśmiennictwo:
    1. Hamilton-Miller J.M.T., Shah S., Winkler J.T. et al.: Public health issues arising from microbiological and labeling quality of foods and supplements containing probiotic microorganisms. Public Health Nutr 1999, 2:223–9.
    2. Lutyńska A., Augustynowicz E., Wiatrzyk A. Problemy stosowania suplementów diety zawierających bakterie kwasu mlekowego. Probl Hig Epidemiol 2012, 93(3): 493–498.
    3. Saxelin M., Saxelin M., Lassig A. et al. Persistence of probiotic strains in the gastrointestinal tract when administered as capsules, yoghurt, or cheese. Int J Food Microbiol 2010, 15(144): 293–300. 

LAK/038/08-2019

KOMUNIKAT OD PRODUCENTA

Szczepy Lactobacillus rhamnosus obecne w produkcie leczniczym Lakcid Forte, podobnie jak inne bakterie kwasu mlekowego kolonizują śluzówkę jelit i normalizują skład mikroflory przewodu pokarmowego zwłaszcza po jego wyjałowieniu w wyniku stosowania antybiotykoterapii.
Nie należy przypisywać produktowi Lakcid Forte działań oraz zastosowań innych niż wskazane w punktach 4.1 oraz 5.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
Produkt Lakcid Forte wskazany jest do stosowania:

  • W leczeniu wspomagającym w czasie i po antybiotykoterapii
  • W leczeniu poantybiotykowego zapalenia jelit ze szczególnym uwzględnieniem leczenia wspomagającego rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy oraz leczenia nawracającego rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy
  • W zapobieganiu biegunce podróżnych

Antybiotykoterapia:

Bakterie odporne na antybiotykoterapię
Antybiotyki są podstawową metodą leczenia infekcji o podłożu bakteryjnym. Wprowadzenie ich...
Historia probiotyków – od starożytności do współczesności
Obserwując rosnącą w ostatnich latach popularność probiotyków, większość z nas uważa ...
Probiotyki - właściwości lecznicze, rodzaje i źródła
Moda na probiotyki nie mija, co więcej – sięgamy po te preparaty coraz chętniej. Wynika to...